ملا محمد مهدي النراقي ( مترجم : مجتبوي )
مقدمة المترجم 20
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي )
مسكويه منحصر به اخلاق است و اخلاق ناصرى مشتمل بر هر سه بخش حكمت عملى ( اخلاق ، تدبير منزل و سياست مدن ) است . در اين كتاب نيز مانند كتاب ابن مسكويه بيشتر مطالب از اقوال اخلاقى حكماى پيش استفاده و نقل شده است . خواجه در آغاز كتاب آنچه را كه از مسائل فلسفى براى فهم مطالب لازم ديده با اسلوبى نيكو خلاصه كرده است و اين كتاب همواره در ايران مورد توجّه بوده و از كتب مشهور و معتبر اخلاقى به شمار آمده است . امّا در ديگر كتاب اخلاقى خود به نام « اوصاف الاشراف » نظر به تعاليم اخلاقى اسلام داشته و معانى و مفاهيم اخلاقى را از قرآن كريم گرفته است . ملا محسن فيض كاشانى ( متوفّى به سال 1091 ) از بزرگان علماى اماميّه در قرن يازدهم هجرى و از معتقدان به روش جمع بين شريعت و طريقت و حكمت بود . وى شاگرد و داماد صدر الدين شيرازى حكيم بزرگ اسلام بود و مؤلَّفات او بسيار است . از جمله كتاب « المحجّة البيضاء في احياء الاحياء » كه در واقع تنقيح كتاب « احياء » غزالى است و بيشتر مباحث آن در اخلاقيات است و با شرح و بسط بسيار همراه با روايات وارده از طريق شيعه تأليف شده است . مولى محمد مهدى نراقى ( متوفّى در سال 1209 ) ، از بزرگان علماى اسلام و جامع علوم عقلى و شرعى بود . از آنجا كه شرح حال و فهرست آثار وى در مقدّمهء اين كتاب به قلم محمّد رضا المظفّر دانشمند مشهور اسلام آمده است ، تكرار آن بى فايده به نظر رسيد [ 1 ] . دربارهء كتاب جامع السعادات و ارزش آن نيز
--> [ 1 ] دربارهء بعضى از مطالب مقدمه در شرح حال نراقى ، از جمله تاريخ تولد وى ، جاى تأمل است . استاد مظفر با استناد به قول بعضى از مؤلفان كه نراقى سى سال شاگرد اسماعيل خواجوئى بوده ( در صورتى كه به نظر آقاى حسن نراقى از نوادگان مؤلف ما كه نام او در مقدمهء استاد مظفر مكرر ياد شده است اين قول درست نيست و نراقى اصلا بيش از شانزده سال در اصفهان اقامت نداشته است ) تاريخ تولد وى را 1128 يا قبل از آن مىداند ، و چون تاريخ درگذشت او را 1209 ذكر كردهاند پس سن وى بيش از هشتاد سال بوده و حال آنكه به قول فرزندش مولى احمد نراقى در حدود شصت سال ( يا كمى بيش از